اصول تربيت (چهل اصل تربيتي)
اصول تربيت (چهل اصل تربيتي)
مظفر حاجيان
فهرست
اصل چهارم: پرورش و پاک دامنی.. 2
اصل هشتم: انتظار در حد توانایی.. 3
اصل نهم: کارطاقت فرسا از او نخواستن.. 3
اصل دهم: فرزند را به گناه وادار نکردن. 3
اصل یازدهم: کار بد در مقابل فرزند ممنوع. 3
اصل دوازدهم: برخورد مودبانه و احترام آمیز. 3
اصل چهاردهم: احترام درحضور دیگران. 3
اصل پانزدهم: نگاه مسرت آمیز به فرزند. 3
اصل نوزدهم: توجه به حس عزت طلبی فرزند. 3
اصل بیست و یکم: آموزش زندگی و علوم مورد نیاز. 3
اصل بیست و دوم: اندرز و نصیحت.. 3
اصل بیست و سوم: توجه به نیاز ارتباطی کودک با والدین.. 3
اصل بیست و چهارم: حسن خلق و نتیجه بدخلقی.. 3
اصل بیست و پنجم: رفتار با مدارا 3
اصل بیست و ششم: راهنمایی در دوست یابی.. 4
اصل بیست و هفتم: سختی و صبر. 4
اصل بیست و هشتم: واداشتن به نیکیها و... 4
اصل بیست و نهم: توجه به نیازها 4
اصل سی ام: نه گذشته نه آینده 4
اصل سی و سوم: توجه به عوامل رشد و ترقی.. 4
اصل سی و چهارم: تربیت اجتماعی.. 5
اصل سی و پنجم: تشویق و تنبیه. 6
اصل سی و ششم: توجه به بهداشت.. 6
اصل سی و هفتم: روزنه های آسیب رسانی.. 6
اصل سی و نهم: ایفای نقش در پیروزی تحصیلی فرزند. 7
اصول اساسی در تربیت فرزند
از حقوقی که فرزند، به پدر خود دارد این است که:
1- مادر وی را احترام کند.
2- برای او نام خوب انتخاب نماید.
3- به کودک قرآن بیاموزد.
4- او را به پاکی و پاکدلی پرورش دهد.
پدر، در حکومتی که نسبت به فرزند دارد مسئول است که او را:
1- مؤدب و با اخلاق پسندیده پرورش دهد.
2- فرزند را به خداوند بزرگ راهنمایی کند.
اصل اول: احترام به همسر
اصل دوم: انتخاب نام خوب
اصل سوم: آموزش قرآن
اصل چهارم: پرورش و پاک دامنی
اصل پنجم: پرورش اخلاقی
اصل ششم: هدایت الله
هدایت به الله، همان خداشناسی است
اصل هفتم: یاری در کار خیر
اصل هشتم: انتظار در حد توانایی
اصل نهم: کارطاقت فرسا از او نخواستن
اصل دهم: فرزند را به گناه وادار نکردن
اصل یازدهم: کار بد در مقابل فرزند ممنوع
اصل دوازدهم: برخورد مودبانه و احترام آمیز
اصل سیزدهم: اکرام
اصل چهاردهم: احترام درحضور دیگران
اصل پانزدهم: نگاه مسرت آمیز به فرزند
اصل شانزدهم: محبت
اصل هفدهم: عدالت
کودکان انتظار دارند پدر و مادرشان مثل یک قاضی عادل و با انصاف با آنها برخورد کنند و مرافعات و اختلاف هایشان را رسیدگی و بر طرف نمایند.
اصل هیجدهم: عمل به وعده
اصل نوزدهم: توجه به حس عزت طلبی فرزند
اصل بیستم: آموزش نماز
اصل بیست و یکم: آموزش زندگی و علوم مورد نیاز
اصل بیست و دوم: اندرز و نصیحت
اصل بیست و سوم: توجه به نیاز ارتباطی کودک با والدین
اصل بیست و چهارم: حسن خلق و نتیجه بدخلقی
اصل بیست و پنجم: رفتار با مدارا
اصل بیست و ششم: راهنمایی در دوست یابی
اصل بیست و هفتم: سختی و صبر
اصل بیست و هشتم: واداشتن به نیکیها و...
اصل بیست و نهم: توجه به نیازها
اصل سی ام: نه گذشته نه آینده
بیان غصه ها و ناراحتی ها، گرفتاری ها و کمبودها، مشکلات درگیری های گذشته باعث تضعیف روحیه فرزندان ميگردد، آنها از زندگی ميترسند. اگر ما بینشی صحیح به فرزندمان دادیم برای او جای نگرانی و ترس از آینده باقی نخواهد ماند، و این از حقوقی است که فرزند بر پدر، مادر و مربی دارد.
اصل سی و یکم: آداب و رسوم
اصل سی و دوم: تفریح
اصل سی و سوم: توجه به عوامل رشد و ترقی
پس عوامل ترقی، سعادت و کمال عبارتند از:
1- هدف و انگیزه داشتن
2- اغتنام فرصت
3- استفاده از تجربه گذشتگان
4- احتیاط و هوشیاری
5- همت و اراده
و اما موانعی که ميتوان در راه کمال بر شمرد بطور خلاصه عبارتنداز:
1- مسامحه و سستی (قال علی علیه السلام: التوانی مفتاح البوس = مسامحه و سستی کلید بدبختی و شدائد است)
2- خودپسندی (قال علی علیه السلام: الاعجاب یمنع الازدیاد = خودپسندی مانع افزایش کمال و سد راه رشد انسانی است)
3- شهوت (قال علی علیه السلام: قد خرقت الشهوات عقله = به تحقیق شهوت ها عقل او را متلاشی کرده بودند)
4- هوی و هوس (قال علی علیه السلام: ان اخوف ما اخاف علیکم اثنتان: اتباع الهوی= همانا خطرناک ترین و مهم ترین خطری که شما را تهدید ميکند دو چیز است: (1- پیروی از هوا و هوس و طول امل: 2-و نیز آرزوی دو و دراز داشتن)
5- داشتن آرزوی دور و دراز
6- ضعف های روانی شامل:
الف: انزوا طلبی و خجالت کشیدن (قال علی علیه السلام: ایاکم و الفرقه = از انزوا و پراکندگی بر حذر باشید)
ب: ترس، بخل، حرص و ناامیدی
اصل سی و چهارم: تربیت اجتماعی
برای این که فرزند ما به رشد اجتماعی دست یابد و تربیت اجتماعی شود باید:
1- سعی کنیم او را مستقل بار بیاوریم.
2- به او اجازه دهیم برای کارهای خود تصمیم بگیرد و از نظریات دیگران استفاده کند.
3- حدود هر چیزی را به او بیاموزیم و اجازه بدهیم با معیارهای خود حدود را بیابد و به آن عمل کند.
4- به او مسئولیت واگذار کنیم.
5- آینده نگری را به او آموزش دهیم.
6- افراط و تفریط را برای او تبیین کنیم.
7- به او آسان بگیریم تا به دیگران آسان بگیرد.
8- نگرش او را در مسائل اساسی زندگی مثبت، جدی و خوشبینانه کنیم.
9- او را به شرکت در فعالیتهای گروهی هدایت و راهنمایی کنیم.
10- شیوه های برخورد سالم با دیگران را به او بیاموزیم.
11- او را علاقمند به کمک و یاری دیگران بار بیاوریم.
12- او را آماده کنیم تا برای دیگران مفید باشد.
13- روحیه انتقال سازنده، ملایم و غیر مستقیم را به او آموزش دهیم.
14- روحیه رقابت سالم و پایدار که موجبات رشد است را به او یاد دهیم.
15- او را به گونه ای بسازیم که امتیازات خود را به رخ دیگران نکشد.
16- باید فرزند ما روحیه پذیرش انتقاد و ضعف های خود را داشته باشد و به اصطاح آنها بپردازد.
اصل سی و پنجم: تشویق و تنبیه
1-بعد از تنبیه،جرم بچه را فراموش کنیم.
2-هرگز کودکتان را برای نماز تنبیه نکنید.
3-مراقب باشید که تنبیه سبب رکود رشد جسمانی،ذهنی و عاطفی فرزند است.
4-تنبیه ممکن است برای مدت کوتاهی بد رفتاری را متوقف کند ولی در دراز مدت عوارضی مانند
انتقام، خشم، تمرد، بدبینی، خشونت و ترس ایجاد ميکند.
5 –هرگز کودک را در حضور دیگران تنبیه نکنید حتی با اخم و قهر...
6-قبل از هرچیزی ریشه و علت خطا و اشتباه را پیدا کنید تا مشکل به شکل اساسی خود حل شود و اشتباه تکرار نگردد.
اصل سی و ششم: توجه به بهداشت
بهداشت دو نوع است:
1- بهداشت جسم
2- بهداشت روان
اصل سی و هفتم: روزنه های آسیب رسانی
از روزنه های آسیب رسانی که توجه ویژه پدر و مادر ها را ميطلبد سه چیز است:
1- غفلت
2- شهوت
3- اعتیاد
اصل سی و هشتم: مسائل جنسی
عوامل ایجاد کننده آفت و آسیب در دوران بلوغ
1- بی توجهی والدین و تربیت های غلط دوران کودکی و دوره ما قبل بلوغ.
2- عدم آشنایی نوجوانان به خصوصیات دوران بلوغ و آماده نشدن برای ورود به این دوره حساس
3- ناهنجاری های روحی و اضطراب و دلهره و تشویش های ناشی از ناامنی های به وجود آمده در خانواده، مدرسه و...
4- عقده های حقارت، خود کم بینی و عدم احساس وجود پناهگاه امن.
5- تکریم و احترام نکردن والدین نسبت به جوان خود و بی توجهی به احساسات شخصیتی او
6- تربیت دینی نشدن نوجوانان و ضعف ایمان به خدا و...
7- همنشین ناباب و غیر قابل اعتماد.
8- مشاهده مناظر جنسی و شهوت انگیز.
9- شکستهای شخصیتی در دوره های سنی مختلف.
10- تزلزل و بهم ریختگی کانون خانواده.
اصل سی و نهم: ایفای نقش در پیروزی تحصیلی فرزند
اصل چهلم: انتظارات فرزند
نکته آخر:
صفات انسان های رشد یافته اجتماعی:
• استقلال فکری، او ميتواند شخصا امور خود را اداره کند.
• ضمن حفظ استقلال از نظریات مشورتی دیگران استفاده میکند.
• سعی ميکند هر چه زودتر به درآمد شخصی برسد و دخل و خرج خویش را تنظیم کند.
• به حکم کلکم راع و کلکم مسئول، خود را مسئول ميداند و وظائفش را به بهترین وجه انجام ميدهد.
• در زندگی خود برنامه دارد و برای آینده اش نیز برنامه ریزی ميکند.
• در امور مربوط به خود جانب اعتدال را رعایت ميکند و از افراط و تفریط ميپرهیزد.
• به مسائل مختلف و آینده امور خویش بین است و مثبت فکر ميکند و اجازه نميدهد شکست ها او را به یأس بکشانند.
• در فعالیت های گروهی شرکت ميکند و مسئولیت خود را به خوبی انجام ميدهد.
• با اشخاص در خور شأن و شایستگی اشان برخورد ميکند و ظرفیت افراد را مورد توجه قرار ميدهد.
• از دیگران دستگیری ميکند و انتظاری برای جبران ندارد بلکه کمک او جنبه انسانی دارد.
• سعی ميکند از طریق فعالیتها، موفقیت ها و ارتقاء و تعالی شخصیت خویش، توجه به تأیید دیگران را به دست آورد نه با ریا کاری و تقلب و کارهای غیر عادی و نامعقول.
• تلاش ميکند با افزون همه جانبه بر غنای شخصیت خویش اعتماد به نفس لازم را به دست آورد.
• انتقاد پذیر است و منتقد.
• با همسالان و هکلاسان خود همکاری ميکند و از رقابت ستیزه جویانه پرهیز دارد.